عز الدين حسينى زنجانى
275
حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى)
وقايع پس از رحلت پيامبر متن : ثُمّ لم تَلبَثوا إِلّا رَيثَ أَن تَسكُن نَفْرتُها وَ يُسلِسَ قيادُها . . . شرح : اين فراز به وقايعى كه پس از رحلت رسول اكرم صلى الله عليه و آله اتفاق افتاد اشاره مىكند . در اين فراز ، خلافت به چهارپاى رمندهء نفرتآور و استقرار خلافت به آرام گرفتن آن چهار پا تشبيه شده است . از مطالعهء حوادث پس از رحلت رسول اكرم صلى الله عليه و آله كاملًا به دست مىآيد كه عمدهء مانع در نظر كارگردانان خلافت ، يعنى مثلث ابوبكر و عمر و ابوعبيدهء جراح ، بنىهاشم بود ، زيرا حزب حاكم ، سه دسته معارض داشت : انصار ، بنىاميه و بنىهاشم . ولى با دستهء اوّل و دوم به آسانى مىتوانستند كنار آمده و بر آنها غلبه نمايند . و رقيب خطرناك در نظر آنان بنىهاشم بود ؛ زيرا بنىهاشم در جامعهء اسلامى از قداست خاصى بر خوردار بودند . مردم آنان را خويشاوندان نبى اكرم صلى الله عليه و آله دانسته و با ديدهء احترام به آنان مىنگريستند . خصوصيت ديگر آنان اين بود كه دليلى كه ابوبكر ، با آن به كرسى خلافت نشست ، در بنىهاشم قوىتر بود و اين مسئله در آينده براى آنان مسئلهساز بود . ناچار به فكرشان رسيد اكنون كه زمام قدرت در دستشان است راههاى شورش آيندهء بنىهاشم را ببندند . در مقام چارهجويى اين خطر بزرگ ، در مرحلهء نخست ، قيام عليه دولت در دست تشكيل را « فتنه » ناميدند . بالطبع هر كه با دولت فعلى در مقام معارضه باشد ، فتنه جو خواهد بود . حضرت به اين تدبير سريع آنان در بخش گذشته به « زَعمتم خوفَ الفتنةِ » اشاره فرمود . اما تدبير آنان در